Την πρώτη φορά που τους άκουσα, πρέπει να’ταν κάπου στο μακρινό 1995-1996 και θυμάμαι το δέος που μου προκάλεσε αυτός ο αρχέγονα μαύρος ήχος. Ήταν απ’τα πρώτα hiphop που άκουσα ποτέ. Εξαιτίας όμως της πληθώρας κυκλοφοριών και των τότε ακόμα απαίδευτων αυτιών μου σ’αυτόν τον ήχο, τους ξέχασα για πολύ πολύ καιρό, προτιμώντας να ακούω φλωριές. Βέβαια κάποια στιγμή ήρθα στα ίσα μου. Το μόνο τραγούδι τους που θυμόμουν ήταν το Conscious Style από τον τέταρτο δίσκο τους, το The New World Order, στο οποίο συμμετέχει κι ο KRS-One. Τέλος πάντων.
Δε θα μπορούσα παρά να είμαι θετικά προκατειλημένος για ένα δίσκο με αυτόν τον τίτλο.
Περιμένω το τρίο των Poor Fuckin' Righteous Teachers να μας πει πολλά για την αγνή, ατόφια, καθαρή φτώχεια, ελπίζοντας όπως κανένας άλλος δε τα κατάφερε μέχρι τώρα. Κι ανάθεμα αν δεν το ‘χουν προσπαθήσει πολλοί.
Από τον Jay-Z κι άλλους αμαξάτους μπλίνκηδες whop-whop, μέχρι τον Boots Riley (και ντροπή μου που τους βάζω στην ίδια πρόταση).
Το ημερολόγιο γράφει Σεπτέμβρης του 1991 κι από το New Jersey (εκεί που εκτυλίσσεται και το Method & Red Show δηλαδή!) και την Profile Records, οι Wise Intelligent, Culture Freedom & Father Shaheed κυκλοφορούν τον 2ο δίσκο τους.
Και ας μην ξεχνάμε, είναι οι πρώτοι που βάζουν το New Jersey στον χάρτη της hiphop!
Μιλάμε για τη χρονιά που κυκλοφόρησε το Nevermind των Nirvana και το Blood Sugar Sex Magik των Red Hot Chili Peppers αλλά ποιός χέζεται τώρα για το τι κυκλοφορούν τα λευκάκια, εμείς είμαστε με το κίνημα των μαύρων, τον παναφρικανισμό, τους μαύρους πάνθηρες και τέτοια. Σε τσίγκλησα; Άστα αυτά. Σε ξέρω καλά, για τους Poor Righteous Teachers είσαι εδώ, μη ξεχνιόμαστε.
Τα samples που χρησιμοποιούν εδώ οι PRT, αν εξαιρέσουμε το hit των iron butterfly – In-a-gadda-da-vida [psychedelic rock μπάντα που έδρασε στα 60’s και στα 70’s (κι επανενώθηκε για αρπαχτές την εποχή της αρπαχτής, δηλαδή σήμερα)] είναι όλα από μαύρες μουσικές, δηλαδή Jazz, Soul, Funk, Reggae.
Να πούμε και μερικά ονόματα για να πάρεις μια ιδέα: Michael Jackson, Isaac Hayes, Stevie Wonder, Ultramagnetic MC’s, Aretha Franklin, Bob Marley, Sly & The Family Stone, Run DMC, Quincy Jones και άλλα. Μιλάμε για πολύ Groovy καταστάσεις, sistah.
Κυριαρχεί μια τζαμαϊκάνικη διάθεση σε όλο το δίσκο. Η παραγωγή δεν είναι ούτε μπροστά, αλλά ούτε πίσω σε σχέση με την εποχή της. Καθαρά αρχές 90’s επίπεδο. Though, σε μερικά κομμάτια έχει γίνει καταπληκτική δουλειά.
Στο πρώτο κομμάτι, που ήταν και το hit, το Shakiyla έχουν σαμπλάρει το Uphill Peace of Mind από Kid Dynamite, τo L Dopa από Maynard Ferguson και τραγουδάνε ελαφρώς διαφορετικά το The Girl Is Mine από ντουέτο Michael Jackson & Paul McCartney. Δε ξέρω πως τους ήρθε να τα βάλουν μαζί αυτά τα τρία (πίναν απ'το κακό εκείνη τη μέρα) μιας και τα Uphill Peace of Mind (το πιανάκι στην αρχή) και L Dopa, είναι αυτό που λέει κι ο τίτλος του, μια χοντρή ντόπα (άνεσης και στυλ κυρίως!) ενώ το τρίτο είναι μια μέτρια μελωδία ενός ξεχασμένου ντουέτου. Εντάξει είχε λίγο πλάκα έτσι όπως το εφάρμοσαν στους στίχους του κομματιού, που υποτίθεται στην αρχή σε προειδοποιεί ο Wise Intelligent ότι δεν είναι love ballad, αλλά μάντεψε, τελικά είναι – μη ψαρώνεις. Το κομμάτι είναι αυτό που θα λέγαμε hitάκι αρχών 90’s.
Χορευτικό, αστείο και cool για τα δεδομένα της εποχής. Τώρα αν το ακούσει κάνας 20χρονος θα στο παίζει ιστορία πόσο cool είναι τα σημερινά κομμάτια σε σχέση μ’αυτό, αλλά ο Wise Intelligent είχε περισσότερο δίκιο όταν έλεγε this is not a love ballad.
Μετά έρχεται το Easy Star, που με την βοήθεια των Lego Man & Long Man, τα flows του τα σπάνε άσχημα κι ακροβατουν πάνω στα όρια reggae/hiphop. Τι έχεις φτιάξει εδώ ρε Culture Freedom? Το εξαιρετικό ενδιαφέρον που παρουσιάζει αυτό το σκατό, είναι που για να φτιάξει ο μάστορας το πιο reggae κομμάτι του δίσκου, χρησιμοποίησε samples από Iron Butterfly κι από Isaac Hayes, καμιά σχέση δλδ. Από μένα δέκα με τόνο, με τέτοια beatάρα και τέτοια φλόουζ ποιος ασχολείται με το τι λένε οι jah warriors (αυτοαναφορικότητα, ατάκες κι ότι λένε συνήθως οι ράππερ – πόσο καλύτεροι είναι απ’τους άλλους).
Self-Styled Wisdom, το τρίτο κομμάτι του δίσκου, πιο έξυπνο στιχουργικά, πιο φτωχό μουσικά. Ακούγεται.
Hot Damn I’m Great. Καταρχήν πολύ διασκεδαστικά σκράτσηζ από τον Father Shaheed (ελαφρύ να’ναι το χώμα που τον σκεπάζει, σκοτώθηκε με μηχανή το 2014). Έπειτα, αν δεν παράκουσα (μερικές φορές δεν πρόσεχα τον στίχο γιατί χτυπιόμουν, ειδικά στο Easy Star), εδώ γίνεται και η πρώτη αναφορά στους Five Percenters. Αν δε ξέρεις τι είναι αυτό, μάλλον διαβάζεις λάθος δισκοκριτική κι ο χώρος εδώ δε μου επιτρέπει να επεκταθώ. Google θα ξέρεις να χρησιμοποιείς, εκτός κι αν είσαι χρονοταξιδιώτης και μόλις έσκασες απ’το παρελθόν.
Α ναι, μάλλον στέλνουν και φιλικούς χαιρετισμούς στους A Tribe Called Quest κάποια στιγμή προς το τέλος.
5ο κομμάτι, Strictly Mash'ion. Εδώ παίζει πιο γρήγορα η εισαγωγή από το Them Belly Full But We Hungry των Bob Marley & The Wailers σε sample. Πρέπει να διπλασίασαν τα bpm τουλάχιστον, ή έτσι μου φαίνεται γιατί έχω να ακούσω το Natty Dread κάτι αιώνες. Από στίχους τα κλασσικά, ποια είναι η κουλτούρα μας, πως μορφωθήκαμε στο δρόμο, λίγο five percent nation, λίγο Jamaica κι ατάκες.
Στο The Nation’s Anthem μπαίνουμε δυνατά με τον στίχο Peace, Allah and Justice!!! Κι άλλα 5% υποννοούμενα, λίγο πιο προχώ. Μουσικά τεμπέλιασαν όμως εδώ.
Each One Teach One. Πάρε κι άλλο κήρυγμα για τους τρόπους διδασκαλίας των Five Percenters. Εντάξει εσείς μπορεί να ‘χετε βαρεθεί αλλά εγώ την βρίσκω. Δεν είμαι χαρούμενος με τον φτωχό τρόπο που γίνεται η χρήση των samples εδώ. Έχουμε μια παραλλαγή του Monday Morning από T-Connection στην εισαγωγή, το Kissing My Love του Bill Withers (αρκετά cool) και το Remember Who You Are από Sly & The Family Stone.
Rappin’ Black. Μπάσο παίζει εδώ ο Donald Adams, ανάθεμα αν τον έχω πετύχει κάπου αλλού σ’αυτή τη ζωή. Καλό συμπληρωματάκι. Μη skipάρεις αδερφέ.
Just Servin’ Justice. Το αγαπημένο μου αουτσάϊντερ στο δίσκο. Ωραία σαμπλάκια από το Do Your Dance των Rose Royce και πιο ψαγμενιά αλλά in your face στίχοι. Συμμετέχουν κι εδώ οι Lego Man & Long Man που raggάρουν σένια για σένα. Άμα είσαι καλό παιδί θα σου κάνουν πάσα το τσιγάρο τους.
Freedom Or Death. Ελπίζω να μην πεταχτεί ο διευθυντής μου απ’το 2ο Δημοτικό και να με αναγκάσει να πω κάνα ποίημα ή τον εθνικό ύμνο. Τίποτα σπουδαίο, αν και βοήθησε και ο Father Shaheed στην παραγωγή.
Methods Of Droppin’ Mental – με τα House of Rising Funk των Afrique και Ashley’s Roachclip των Soul Searchers δε μπορούσε να πάει κάτι στραβά. Αυτό είναι το άλλο μου αγαπημένο αουτσάϊντερ.
Pure Poverty. Η φτώχεια είναι έγκλημα και πως να επιζήσεις; Δε ξέρω πόσοι το ‘βαλαν έτσι πριν από τους PRT σαν ερώτημα, αλλά εμένα με καλύπτει και το νόημα και η μουσική εδώ. Είναι η δεύτερη στιγμή του άλμπουμ που δεν χορεύεις και η πρώτη που οφείλεις να σκάσεις, να κάτσεις κάτω και να ακούσεις.
I’m Coming Again. Απλός κι ωραίος τρόπος να κλείσεις ένα δίσκο. Jamaican Blues a Capella.
Δε μίλησαν και τόσο για τη φτώχεια τελικά, λίγο τρέλα πούλησαν τα παλικάρια και την κάνανε. Αλλά αυτό δε κάνουν οι φτωχοί; Πουλάνε τρέλα για να πείσουν τους εαυτούς τους ότι την παλεύουν και να συνεχίσουν. Μπορεί ακόμα και γι’αυτόν τον λόγο να έγινε κι ο δίσκος, ποιος ξέρει γαμώτο; Σε δύσκολες συνθήκες (ένα χρόνο μετά είχαμε την εξέγερση στο L.A. για όσους θυμούνται) οι PRT δεν πήγαν με τους πολλούς. Προσπάθησαν αντί να μιλάνε για όπλα, ναρκωτικά και μπίζνες, να μιλήσουν για κουλτούρα, για τη γειτονιά, τις σχέσεις στη γειτονιά, την καταπίεση και την συλλογική ή μη αντιμετώπιση της (κι ας ξεκίνησαν με ερωτική μπαλλάντα και να πω εδώ ότι δεν έχω κανένα θέμα με τα ερωτικά τραγούδια, ο έρωτας είναι ένα σημαντικό κι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας – αυτά για τους σκληροπυρηνικά στρατευμένους που γκαρίζουν απ’την αρχή μέχρι το τέλος του δίσκου τους λες και είναι έτσι στην καθημερινότητα τους).
Μπορεί να’χαν κάποιες επιτυχίες και να καθιερώθηκαν σαν όνομα με τους πρώτους 2 δίσκους οι PRT, αλλά στη συνέχεια πιστεύω πως εξελίχθηκαν πολύ σωστά. Δεν είναι τυχαίο ότι θεωρούνται κλασσικοί.
Και σίγουρα συμβάλανε με τον τρόπο τους στην hiphop υποκουλτούρα, που εκείνα τα χρόνια ήταν κάτι παραπάνω από δεμένη με τους Five Percenters.
Μπορεί να μην είναι πολύ γνωστοί όπως άλλοι της εποχής τους, αλλά είναι κλασσικοί σίγουρα. Άλλωστε άμα ρίξεις μια ματιά να δεις ποιοι τους έχουν σαμπλάρει θα καταλάβεις: Hell Razah, Mos Def, Fugees (λοκάλια/φίλοι τους απ’το νιου τζέρσευ)... Στην εποχή του πάντως το Pure Poverty αναμετρήθηκε με πραγματικά τέρατα: 2pacalypse Now, Apocalypse 91... The Enemy Strikes Back, De La Soul Is Dead, The Low End Theory, Breaking Atoms και και και... Παρ’όλα αυτά δε ξεχάστηκε. Βέβαια αν είσαι γεννημένος μετά το 95 δε ξέρω κατά πόσο μπορείς να νιώσεις το άλμπουμ, έτσι κι αλλιώς.
Για τα δισκοπρεζάκια: Αν κάνεις συλλογή και δεν είσαι σκαλωμένος γκάνγκστα χιπχοπάς, αξίζει να ‘χεις αυτή τη κλασσική δισκούρα στο ράφι σου. ‘Εχει και καναδυο κομμάτια που θα μπορούσαν να παιχτούν από Dj’s. Επίσης, μόνο σε 2-3 κομμάτια θα πατούσες εύκολα skip, να τα λέμε κι αυτά.
Για τους γκάνγκστας: Δε θα βρεις εδώ αυτό που θες. Ψάξε αλλού.
Για τους αντιδραστικούς ψαγμένους: Άστο. Δε χρειάζεσαι τίποτα πέρα απ’την εγωκεντρικότητα σου.
Για όλους τους άλλους: κατέβασε το και φύλαξε το σε κάποια δροσερή γωνιά στον σκληρό δίσκο που σου πήρες πρόπερσι δώρο στα γεννέθλια σου. Που ξέρεις, μπορεί κάποια στιγμή ο Allah να σε λυπηθεί και να σε φωτίσει να εκτιμήσεις αλλιώς τη Ναηντίλα απ’το New Jersey, παλιορεντνέκι.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου